Een stal noemt u één bedrag per maand. Wat een paard stallen kosten gaat, is dat bedrag plus alles wat het stilletjes weglaat. In het gat tussen die twee beginnen de meeste onenigheden tussen eigenaren en stallen, meestal rond de derde factuur.
Dit stuk is voor de nieuwe eigenaar die moet kiezen waar een paard komt te staan. Het zet op een rij wat volpension, halfpension en zelfverzorging werkelijk inhouden, waar eerlijke cijfers vandaan komen, welke extra's op de factuur verschijnen en wat er in een pensionovereenkomst moet staan voordat het paard aankomt.
Volpension, halfpension en zelfverzorging: wie doet wat
De woorden zijn ouder dan elke afspraak over wat ze betekenen. In de sector heet het pensionstalling of kortweg stalling; ook de FNRS, de brancheorganisatie van ruitersportcentra, gebruikt die woorden. Een officiële definitie van volpension, halfpension of zelfverzorging hebben wij niet gevonden, niet bij de KNHS, niet bij de Sectorraad Paarden en niet bij de overheid. Elke pensionstal vult ze zelf in.
Volpension betekent meestal dat de stal voert, uitmest en het paard naar buiten en weer naar binnen brengt. Bij halfpension verdeelt u dat werk met de stal, en welke dagen voor wie zijn, staat in het beste geval op papier. Bij zelfverzorging huurt u een box of een stuk weide en doet u de dagelijkse zorg zelf.
Vergelijk stallen daarom op taken, niet op etiketten.
| Taak | Volpension | Halfpension | Zelfverzorging |
|---|---|---|---|
| Hooi en krachtvoer geven | Stal | Meestal de stal | U |
| Uitmesten en vers strooisel | Stal | Gedeeld, vraag welke dagen | U |
| Naar buiten brengen en binnenhalen | Stal | Gedeeld, vraag welke dagen | U |
| Dekens op en af | Vaak extra | Vaak u | U |
| Vasthouden voor hoefsmid of dierenarts | Vaak extra | Vaak extra | U |
| Het paard bewegen | Alleen als het is afgesproken | Nee | Nee |
| Weekenden en feestdagen | Navragen | Navragen | U |
Nog een stap eenvoudiger is weidegang: het paard staat buiten met water en gras, en hooi in de winter kan inbegrepen zijn of niet. Veel paarden doen het daar goed op. Een paard dat 's nachts naar binnen moet, heeft een ander product nodig, hoe de stal het ook noemt.
Wat mag een paard stallen kosten per maand?
Wij publiceren geen eigen gemiddelde, omdat één bedrag voor een pony op de wei en een sportpaard op stal vlak bij de stad voor geen van beide klopt. Voor Nederland komt daar iets bij: een officieel prijsonderzoek naar pensionstalling bestaat niet. Wij vonden geen cijfers van de Sectorraad Paarden, de KNHS of Wageningen University & Research.
Wat de FNRS wel meldde, in november 2022, is dat 43 procent van 110 stallen een prijs rekende die onder de kostprijs lag. Dat zegt niets over wat u gaat betalen. Het is wel een reden om bij elke stal te vragen hoe vaak de prijs de afgelopen jaren is aangepast.
Wat er wel bestaat, zijn gedateerde cijfers uit andere landen, van partijen die geen stal hoeven te vullen. Ze gaan niet over Nederland, en elk heeft een reikwijdte die u moet kennen voordat u naar het bedrag kijkt.
- In de Verenigde Staten vond een enquête onder 112 eigenaren van pensionstallen, in 2025 gepubliceerd in Translational Animal Science, gemiddeld 446 dollar per maand over alle soorten stalling en 520 dollar voor volpension. De gegevens zijn in 2020 verzameld en 78 procent van de respondenten zat in zuidelijke staten.
- In het Verenigd Koninkrijk noemt de British Horse Society in haar kostengids, herzien in juli 2026, 80 tot 200 pond per maand voor weidegang, 120 tot 300 pond voor zelfverzorging en voor half- of volpension van ongeveer 400 tot ruim 1.000 pond.
- In Duitsland ondervroeg de landbouwdienst van de deelstaat Saksen in 2023 pensionstallen met samen 1.813 plaatsen en kwam uit op een gewogen basisprijs van 376 euro per maand, waarbij plaatsen in de steden zo'n 85 euro duurder waren dan elders in de deelstaat.
Die cijfers zeggen niet wat een Nederlandse stal vraagt. Ze laten zien hoe groot de spreiding is en hoeveel het soort stalling uitmaakt. Het eerlijke antwoord is daarom een bandbreedte en een lijst. Bel drie stallen die u kunt bereiken en laat elk dezelfde taken uit de tabel hierboven prijzen. Een stal die goedkoper is omdat hij minder doet, is niet goedkoper. Wat een paard stallen kosten mag, weet u pas als de extra's er weer bij zijn opgeteld.
Wat de prijs bepaalt
Eerst de ligging. Grond en personeel zijn dicht bij een stad duurder, en dezelfde stal een uur verder weg is meestal goedkoper, in ruil voor twee keer per dag rijden als u zelf verzorgt.
Dan de voorzieningen waar iedereen op de stal voor betaalt, of hij ze gebruikt of niet: een binnenbak, verlichting, een stapmolen, paddocks die het hele jaar begaanbaar zijn. Daarna hooi en strooisel, die in de prijs zitten of niet, en waarvan de kosten meebewegen met het weer. Het is een redelijke vraag aan elke stal of de prijs ooit halverwege het jaar is verhoogd na een slechte oogst, en hoeveel tijd de klanten van tevoren kregen.
Als laatste het werk. Volpension is vooral de tijd van iemand anders, en daarom is het verschil tussen zelfverzorging en volpension zoveel groter dan hooi en strooisel ooit kunnen verklaren.
De extra's die op de factuur verschijnen
Dit zijn de posten die het vaakst op een factuur staan zonder dat ze in het gesprek ter sprake kwamen. Geen ervan is onredelijk. Allemaal horen ze een prijs te hebben voordat u tekent.
- het paard vasthouden voor de hoefsmid of de dierenarts, per bezoek gerekend
- dekens op en af in de winter, vliegenmaskers in de zomer
- extra voerbeurten, supplementen of medicijnen die het personeel geeft
- boxrust na een blessure, waarmee een paard in halfpension van de ene dag op de andere een paard in volpension wordt
- extra strooisel, scheren, longeren of bewegen
- bakhuur voor een externe instructeur, als de stal überhaupt externe instructeurs toelaat
Nederlandse cijfers over hoe vaak stallen zulke diensten aanbieden hebben wij niet. Het Saksische onderzoek laat zien hoe ongelijk zelfs de basis daar geregeld was: vasthouden voor de dierenarts werd bij 63 procent van de plaatsen aangeboden, voor de hoefsmid bij 53 procent, en naar buiten brengen in het weekend bij maar 68 procent. Waar een dienst niet wordt aangeboden, doet u het zelf.
Wat er in de pensionovereenkomst moet staan
Een handdruk werkt tot de eerste onenigheid. De FNRS schrijft over het belang van een goede pensionovereenkomst en heeft een modelovereenkomst die alleen voor leden beschikbaar is. Richtlijnen van de British Horse Society, het Franse paardeninstituut en Amerikaanse voorlichtingsdiensten zijn het grotendeels eens over wat er op papier hoort:
- Welke taken precies zijn inbegrepen, ook in het weekend, en de prijs van elke extra.
- De prijs, de betaaldatum, een eventuele borg en hoeveel tijd u krijgt voordat een prijsverhoging ingaat.
- De opzegtermijn aan beide kanten. De modelovereenkomst van de FNRS gaat volgens de federatie uit van onbepaalde tijd met een wederzijdse opzegtermijn van een maand.
- Noodgevallen: welke dierenarts wordt gebeld, wat de stal mag beslissen als u onbereikbaar bent, en tot welk bedrag.
- Verzekering aan beide kanten, daarover hieronder meer.
- Wat er gebeurt als een factuur onbetaald blijft.
Als een factuur onbetaald blijft
Een stal die nog stallingsgeld van u tegoed heeft, kan onder voorwaarden weigeren het paard mee te geven tot u betaalt. Dat heet retentierecht (artikel 3:290 BW, samen met artikel 6:52 BW), en rechtbanken hebben het toegepast op paarden die werden vastgehouden voor onbetaald stallings- of trainingsgeld, bijvoorbeeld de Rechtbank Rotterdam in 2022 (ECLI:NL:RBROT:2022:5858).
Verkopen mag de stal het paard niet zomaar. Volgens een artikel van advocaat Wibe Reddingius op de site van de FNRS kan dat pas nadat een executoriale titel is verkregen. Een onbetaalde rekening maakt het paard dus niet van de stal, en wie een paard vasthoudt, moet het blijven verzorgen.
Wie aansprakelijk is als het paard schade aanricht
Volgens artikel 6:179 BW is de bezitter van een dier aansprakelijk voor de schade die het aanricht. Een bron die bevestigt dat die aansprakelijkheid naar een pensionstal verschuift zolang het paard daar staat, hebben wij niet gevonden, dus reken daar niet op. Zorg voor uw eigen aansprakelijkheidsverzekering en vraag de stal welke verzekering hij heeft voor paarden die bij hem staan. Een aansprakelijkheidsverzekering van de stal keert alleen uit als de stal aansprakelijk is. Het is geen verzekering op uw paard.
Als een clausule u zorgen baart, leest een advocaat paardenrecht een pensionovereenkomst sneller dan een conflict duurt.
Waar wij in beeld komen
Hoofine heeft zelf geen stallen, en een marktplaats maakt een paard houden niet goedkoper. Wat zij wel kan, is de stallen op één plek zetten: de pensionstallen in de gids zijn er om te bellen met de tabel hierboven in de hand. Als u nog aan het totale budget rekent, zet het stuk over wat een paard per maand kost de stalling naast de hoefsmid, de dierenarts en de verzekering. En als u nog niet gekocht heeft: reken eerst de stal uit. Dat is het bedrag dat u nog steeds betaalt als de vraagprijs in de advertentie voor een paard te koop allang vergeten is.
